Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB)

Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB); kronik seyir gösteren, toplumun yaklaşık %2’sini etkileyen, mesleki ve sosyal hayatta işlevsellik kaybına yol açan psikolojik bir bozukluktur.

Obsesyon (Takıntılı Düşünce) VE Kompülsiyon (Yineleyen Düşünce)

OKB, obsesyon ve kompülsiyon ile karakterize edilmektedir. Obsesyonel düşünceler kişinin zihninde istenmeyen ve tekrar edilen fikirler veya harekete geçirilen dürtüler olarak tanımlanmaktadır (korku, iğrenme, huzursuzluk, endişe vb.) Kompülsif davranış ise, bir ritüel şeklinde, bireyin bir takıntısına ya da katı bir şekilde uyması gereken kurallara göre yaptığı tekrarlayan davranışlar veya zihinsel eylemler olarak tanımlanmaktadır. Kişi obsesyonlarla baş etmek, yani ilgili endişelerini nötrlemek veya önlemek amacıyla kompulsif davranışlarda bulunmaktadır.

Tanı konulabilmesi için;

Obsesyon ve kompülsiyon varlığı OKB tanısı konulabilmesi için yeterli değildir. İlgili obsesyon ve kompülsiyonların kişiyi sıkıntıya düşürecek derecede zamanını alması, normalden aşırı olması ve mantıkdışı kabul edilmesi, günlük, mesleki ve sosyal ilişkilerini negatif etkilemesi, biyokimyasal bir durum sonrasında yaşanan fizyolojik bir rahatsızlık olmaması gerekmektedir.

Okb’nin yaygınlık durumu

Dünyada ve ülkemizde en sık görülen obsesyon ve kompülsiyon türleri; bulaşma obsesyonu ve temizlik kompülsiyonu, kuşku obsesyonu ve kontrol kompülsiyonu, cinsel içerikli obsesyonlar, dini içerikli obsesyonlar, simetri/düzen obsesyon ve kompülsiyonları, dokunma kompülsiyonları, sayma kompülsiyonları, biriktirme ve saklama kompülsiyonları, batıl itikatlar, uğurlu, uğursuz sayılar ve renklerdir.

OKB’de genel olarak cinsiyet dağılımında bir fark olmadığı, ancak alt tiplerde kadınlarda bulaşma/kirlilik obsesyonu-temizlik kompülsiyonu; erkeklerde cinsel, dini, şüphe obsesyonları-konrol kompülsiyonları alt tiplerinin daha yaygın olduğu görülmüştür.

OKB TÜRLERİ

1) Şüphe/kontrol OKB’si

2) Düzen simetri OKB’si

3) Uygunsuz düşünce OKB’si    

4) Batıl düşünce OKB’si

5) Biriktirme OKB’si

TEDAVİ

Obsesif kompülsif bozukluk 2 şekilde tedavi edilebilir:

Farmakolojik

Farmakolojik tedavide ilk seçenek olarak seçici serotonin geri alım antidepresanları tercih edilmektedir.

Bilişsel Davranışçı Terapi

Bilişsel Davranışçı Terapide ise en sık maruz bırakma ve tepkiyi önleme teknikleri uygulanmaktadır. Obsesif kompulsif bozukluk tedaviye yanıt verse de genellikle kronik seyirli bir bozukluk olduğu kabul edilmektedir.

Previous article

Depresyon nedir?

Next article

Tükenmişlik Sendromu